ZDUŃSTWO

 


Zduństwo to rzemiosło związane z budową i naprawą pieców (pokojowych, kuchennych, chlebowych, w ostatnim czasie również kominków). Dawniej przygotowywaniem kafli i stawaniem pieców zajmowali się garncarze. Dopiero w poł. XIX w. nastąpiło rozdzielenie obu zawodów i wyodrębnienie się zduństwa, jako osobnego rzemiosła. Niegdyś piece chlebowe ustawiano poza domem, na powietrzu, z uwagi na ryzyko pożaru. Z czasem trafiły do wnętrza domów, początkowo lokowane w sieni, a dopiero później w izbie, gdzie były łączone w całość z piecem kuchennym i/lub piecem ogrzewczym. Do ich budowy najczęściej używano kamieni polnych i gliny, a dopiero od poł. XIX w. powszechnie zaczęto stosować cegłę.
Piec chlebowy miał kształt prostopadłościanu. Zwykle przeznaczony był do jednoczesnego wypieku sześciu bochenków ważących po ok. 4 kg. Aby upiec chleb ogień rozpalano bezpośrednio w czeluści pieca (czyli komorze wsadowej). Po rozgrzaniu popiół i węgle wymiatano kosiorem (przyrządem składającym się z drążka i pionowej deseczki), a następnie komorę pieca czyszczono za pomocą pomiotła (słomianej miotły osadzonej na długim trzonku).
Piec piekarski służył także do pieczenia niektórych potraw mięsnych, suszenia grzybów i owoców, ziarna przeznaczonego na przemiał w żarnach. W chałupach, które nie miały pieca ogrzewczego, piec chlebowy w zimie ogrzewał izbę.
Piece chlebowe w gospodarstwach chłopskich wyszły z użycia w połowie XX w.

(oprac. na podst. „Ginące zawody w Polsce” Zbigniewa Adama Skuzy, wydawn. Sport i Turystyka MUZA SA, Warszawa 2008 r.)

W ramach realizacji projektu piec zbudował Józef Wrotecki.

 


AdmirorGallery 4.5.0, author/s Vasiljevski & Kekeljevic.

 

Organizator

Partner

Współorganizatorzy